Ψηφιακό ευρώ: Ξεκινάει η πιλοτική κυκλοφορία – Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα

Ασφάλεια ή ιδιωτικότητα;

 

Νωρίτερα και για διάστημα ενός έτους, το ψηφιακό ευρώ θα τεθεί σε πιλοτική κυκλοφορία, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ορίσει συγκεκριμένα ορόσημα που θα οδηγήσουν στην έκδοσή του και στην κυκλοφορία του από το 2029, με κύριο χαρακτηριστικό τις offline πληρωμές. Οι offline πληρωμές σημαίνουν ότι δεν θα υπάρχει ψηφιακό αποτύπωμα της συναλλαγής, εξασφαλίζοντας την απαιτούμενη ιδιωτικότητα.

 

Σκληρή αλήθεια – Χωρίς ευρώ η Πολωνία πέτυχε οικονομικό θαύμα 1 τρισ. δολ. ενώ η Ελλάδα ζει μία χρεοκοπημένη «κανονικότητα»

Το επίτευγμα μιας χώρας που βγήκε κατεστραμμένη από το Ανατολικό Μπλοκ και ο ελληνικός εγκλωβισμός σε ένα οικονομικό μοντέλο χαμηλής παραγωγικότητας

Ας θέσουμε ένα αιρετικό πλέον ερώτημα: Πόσο ωφέλησε την Ελλάδα το ευρώ;

 
Αυτό είναι εύκολο να απαντηθεί εάν αναλογιστούμε το θρίαμβο μιας οικονομίας που κατέστη πρότυπο διατηρώντας το τοπικό της νόμισμα: Πρόκειται για το οικονομικό θαύμα της Πολωνίας.

 

Γιατί μπήκαμε στο ευρώ; Μα για να πληρώνουμε τόκους!

pixabay / klausdie

Ποιές πειστικές οικονομικές πολιτικές διαβεβαιώσεις  έρχονταν από τις Βρυξέλλες, για να μπούμε στην Ευρωζώνη;

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος Ph.D

Οι πολιτικές της ευρωζώνης στόχευαν:

1. Στη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.

2. Στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.Μπορεί να είναι εικόνα χρήματα και κείμενο

3. Στην απόκρουση κάθε κρίσης που θα μπορούσε να πλήξει την ευρωζώνη από εξωτερικά αίτια.

4. Στην οικονομική ολοκλήρωση της Ευρωζώνης (η Ελλάδα σε λίγο θα γινόταν Γερμανία)

Βουλγαρία: Χιλιάδες πολίτες κατά της απόφασης να μεταβεί η χώρα στο ευρώ

Είναι μόνο η αρχή ευρύτερων δράσεων κατά του ευρώ

 

Χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους στη Βουλγαρία για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην απόφαση της κυβέρνησης να μεταβεί στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ, τον επόμενο χρόνο, αναφέρουν τα βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης.

 

«Οι διαδηλωτές απέκλεισαν για λίγο βασικές διασταυρώσεις, ενώ η αστυνομία απέκλεισε τμήματα του κέντρου της πόλης για να διασφαλίσει ειρηνικές διαδηλώσεις» αναφέρεται χαρακτηριστικά σε δημοσίευμα που μεταφράζει το echedoros.blog.

 

Πόσο κόστιζαν τα δέκα δημοφιλέστερα προϊόντα σε δραχμές το 2001 και πόσο τώρα – Έτσι εξηγείται η φτώχεια σήμερα

Tο ευρώ προκάλεσε την ακραία φτώχεια

 

Ένας κατάλογος από το 2001 δείχνει τις παράλληλες τιμές σε ευρώ και δραχμές για μια σειρά προϊόντων καταδεικνύει το εγκληματικό για την χώρα σφάλμα της εισόδου στο ευρώ που κατέστρεψε την μεσαία τάξη, φτωχοποίησε ακόμα περισσότερο τους φτωχούς και έκανε τους πλούσιους πλουσιότερους, χωρίς όμως να διαχέεται αυτός ο πλούτος.

 

Ήταν η εποχή που προσπαθούσαμε να μάθουμε τις ισοτιμίες δραχμής-ευρώ και τέτοιοι κατάλογοι μας έσωζαν τη ζωή.

 

Χρήστος Μαντζιάρης : Γιατί το ευρώ δεν είναι χρήμα. Αποδείξεις!

Γράφει ο Χρήστος Μαντζιάρης

 

Το ευρώ δεν είναι χρήμα. Δεν είναι χρήμα διότι δεν έχει αντίκρισμα. Τυπώθηκε από κάποια εκτυπωτικά μηχανήματα κατόπιν πολιτικής αποφάσεως, κρυφών διαπραγματεύσεων και των συνηθισμένων ραδιουργιών. Το ευρώ, το τυπώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) η οποία είναι ανεξάρτητη εταιρεία. Ποιοί την ελέγχουν και πως διορίζονται οι υπάλληλοί της; Ποιος ειν’ αυτός που της έδωσε το δικαίωμα να τυπώνει όταν θέλει, όσο χρήμα θέλει; Πως κατόπιν καθορίζεται η ισοτιμία ενός νομίσματος χωρίς αντίκρισμα με ένα άλλο νόμισμα που κι αυτό είναι χωρίς αντίκρισμα; Και γιατί οι ευρωπαϊκές χώρες, οι πολιτικοί τους δηλαδή, παρέδωσαν πραγματικό πλούτο για να πάρουν χρωματιστά χαρτάκια; Αλλοίμονο στους λαούς όταν θ’ αποφασίσουν οι παγκόσμιοι εξουσιαστές να τα καταργήσουν και να τυπώσουν νέα με νέες ισοτιμίες. (Δεν αναγράφεται ο οικονομικός όρος).

 

1η Ιανουαρίου 2002: Η αποφράδα μέρα του Ελληνισμού

Όταν η Ελλάδα μπήκε στο ευρώ την 1η Ιανουάριο του 2002 είχε τα εξής οικονομικά δεδομένα: Στις τις 31 Δεκεμβρίου του 2001, στις 12 την νύχτα ακριβώς, είχε χρέος 151,8 δις ευρώ, δηλαδή 103,7% του ΑΕΠ,  με ΑΕΠ 146,4 δις ευρώ. Από τα 151,8 δις ευρώ που ήταν το συνολικό χρέος της χώρας, μόλις το 37,9 δις ευρώ  ήταν σε ξένο νόμισμα, και σε ποσοστό ως προς το ΑΕΠ ήταν 25,88%. 

 

Σπύρος Στάλιας, Οικονομολόγος

 

Το υπόλοιπο χρέος ήταν σε δραχμές που η χώρα εξέδιδε υπό το δίκαιο της, και άρα το χρέος αυτό ήταν και εθνική αποταμίευση και  άνευ κινδύνου, γιατί μια χώρα που εκδίδει το νόμισμα της ποτέ δεν πτωχεύει. 

 

Το νέο «εργαλείο» της ΕΚΤ είναι μια «μπλόφα» που θα αποτύχει - Για πόσο ακόμη η Lagarde θα πιέζει τη Γερμανία για το χρέος της Ελλάδας;

Η αλήθεια είναι όμως πως δεν υπάρχει νέο εργαλείο… και, φυσικά, δεν θα υπάρξει.
 

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Christine Lagarde δηλώνει πως είναι «αποφασισμένη» να αντιμετωπίσει το φαινόμενο του κατακερματισμού των ομολόγων και της διεύρυνσης των spreads στην ΕΕ. 

Για αυτό τον λόγο μετέφερε στους υπουργούς της ζώνης του ευρώ πως ένα νέο «εργαλείο» της ΕΚΤ θα τεθεί σε εφαρμογή αν το κόστος δανεισμού των υπερχρεωμένων χωρών του Νότου αυξηθεί σε δυσθεώρητα ύψη, πολύ γρήγορα. 

Την προηγούμενη εβδομάδα, στο Λουξεμβούργο, εξήγησε ότι ο νέος μηχανισμός που σχεδιάζουν οι αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας έχει σκοπό να αποτρέψει πιθανές κινήσεις της αγοράς να ασκήσουν πίεση σε μεμονωμένα κράτη του ευρώ, καθώς λαμβάνει χώρα η νομισματική σύσφιξη μέσω της αύξησης των επιτοκίων. 

Το δολάριο καταβροχθίζει το ευρώ

Του Michael Hudson

[O συντάκτης του κατωτέρω άρθρου είναι εξέχουσα διεθνώς προσωπικότητα της οικονομικής επιστήμης. Διετέλεσε καθηγητής τεσσάρων πανεπιστημίων στις ΗΠΑ και της οικονομικής σχολής του Βερολίνου, σύμβουλος των κυβερνήσεων ΗΠΑ, Μεξικού, Καναδά και Λετονίας και συγγραφέας δέκα τουλάχιστον βιβλίων μεταφρασμένων στα Ιαπωνικά, Κινεζικά, Γερμανικά Ισπανικά και Ρώσικα, για την πολιτική της διεθνούς χρηματοπιστωτικής εξουσίας, την ιστορία της οικονομικής σκέψης, την οικονομική στρατηγική της αμερικανικής αυτοκρατορίας , κ.α.

Το πρόβλημα του ευρώ

Επειδή ούτε η έξοδος από την Ευρωζώνη, ούτε η πολιτική ένωση δεν φαίνεται να αναμένονται βραχυπρόθεσμα, η επόμενη κρίση θα τεκμηριώσει εάν οι νέοι θεσμοί που δημιουργήθηκαν, όπως το ESM, η εν μέρει τραπεζική ένωση και το άτυπο Euro Group, ή τα νέα εργαλεία που είναι στη διάθεση της νομισματικής ένωσης, θα είναι αρκετά για να κρατήσουν την Ευρωζώνη ενωμένη. Στα πλαίσια αυτά, εάν το «τεστ» είναι αρνητικό, τότε τα πάντα θα ξεκινήσουν από την αρχή – με την έννοια πως οι υπεύθυνοι πολιτικοί σε εθνικό επίπεδο θα έπρεπε ξανά να αποφασίσουν εάν θα ακολουθηθούν οι κανόνες, ακόμη και αν είναι ανεπαρκείς. Εναλλακτικά εάν θα ενεργήσουν με διακριτική ευχέρεια, παρά το ότι δεν έχουν το δικαίωμα για κάτι τέτοιο – τουλάχιστον όχι με σαφή τρόπο. Επομένως η τελική έκβαση του πειράματος του ευρώ είναι ανοιχτή – επειδή δεν είναι σαφές εάν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν διακυβερνητικά όλα τα κράτη μεταξύ τους, ακόμη μία φορά. Εάν όχι, τότε οι επιλογές τους παραμένουν οι ίδιες: η έξοδος από το ευρώ ή η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης. Σε κάθε περίπτωση, η πανδημία θα επιταχύνει τις όποιες εξελίξεις – ενώ το BREXIT προκάλεσε ήδη την πρώτη ρωγμή στο γερμανικό οικοδόμημα, δημιουργώντας μία έξοδο κινδύνου.

Η ευρωπαϊκή τραγωδία συνεχίζετα

Η Ευρωζώνη, αθεράπευτα υπερχρεωμένη πλέον, με ένα θνησιγενές τραπεζικό σύστημα, καθώς επίσης με μία ανυποχώρητη Γερμανία στο εσωτερικό της, έχει μετατρέψει το ευρώ σε έναν «χρυσό ζουρλομανδύα» – στον οποίο έχουν υποχρεωθεί όλα τα μέλη της. Αν και με την έννοια αυτή είχαν χαρακτηρισθεί οι χώρες που αποτελούσαν τη Σοβιετική Ένωση, επειδή προσπαθούσε να συνδεθεί η οικονομική ολοκλήρωση με τα εθνικά κράτη, η Ευρωζώνη είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση – επειδή γίνεται προσπάθεια επίτευξης του αδιανόητου: της σύνδεσης της Δημοκρατίας, με την οικονομική ολοκλήρωση και με τα εθνικά κράτη μαζί, υπό την απολυταρχική ηγεσία της Γερμανίας! Πρόκειται λοιπόν για ένα καταδικασμένο εγχείρημα, το οποίο δεν πρόκειται ποτέ να λειτουργήσει – πόσο μάλλον όταν τα περισσότερα κράτη της Ευρωζώνης είναι σε τέτοιο βαθμό υπερχρεωμένα και μη ανταγωνιστικά, ώστε μόνο η ονομαστική διαγραφή μέρους των χρεών τους, θα μπορούσε να τα διασώσει. Στα πλαίσια αυτά, τα προγράμματα που ανακοινώνονται με αφορμή την πανδημία απλά μεταθέτουν το πρόβλημα διογκούμενο στο μέλλον – λειτουργώντας ως παγίδα για τα κράτη του Νότου, ειδικά για την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία.

2022, ο τελικός του ευρώ

Με τους επικεφαλής Γερμανούς που έχουν τοποθετηθεί παντού, η χώρα ελέγχει την Κομισιόν, ελέγχει τον ESM, ελέγχει το Euro Group, ελέγχει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κοκ. – ενώ μπορεί να μην ελέγχει την ΕΚΤ, αλλά με απαίτηση της εγκαταστάθηκε από την αρχή στη Φρανκφούρτη. Ως εκ τούτου, έχει όλα τα χαρτιά στο χέρι της, για να τα χρησιμοποιήσει όπως θέλει – ενώ η απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου ήταν προμελετημένη, εν μέσω της οικονομικής κρίσης της πανδημίας, με στόχο να τοποθετηθεί σε νέες βάσεις το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Με απλά λόγια, τα θεμέλια του 4ου Ράιχ στην Ευρώπη έχουν τοποθετηθεί προσεκτικά, ενώ το μόνο που αναμενόταν ήταν η σωστή στιγμή για το εναρκτήριο λάκτισμα – ένα χρονικό σημείο που δεν θα μπορούσαν να αντιδράσουν οι άλλες μεγάλες χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και κυρίως η Γαλλία, λόγω των οικονομικών προβλημάτων τους, ενώ έχει προηγηθεί η έξοδος της Μ. Βρετανίας. Ο δρόμος που θα επιλέξει δεν είναι μεν ξεκάθαρος, το μάρκο ή το ευρώ, αλλά εναπόκειται στους δικούς της σχεδιασμούς. Το μόνο σίγουρο είναι πως έχει αφήσει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, ότι έχει δημιουργήσει όλες τις προϋποθέσεις για να επιλέξει τελικά αυτό που θα τη συμφέρει ανάλογα με τις αντιδράσεις των «εταίρων» της, καθώς επίσης πως η οικονομική της ισχύ και η εξουσία της επάνω στους άλλους, είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική της το 1940 – όπου ήταν μεν σαφώς ισχυρότερη από το 1914, αλλά όχι αρκετά.

Η τραγωδία του ευρώ

Δεν είναι απίθανο να ζούμε παραστατικά τις τελευταίες ημέρες της Πομπηίας, όσον αφορά την Ευρωζώνη – με κριτήριο τη σύγκρουση της Ιταλίας με τη Γερμανία, λόγω της άρνησης της τελευταίας να επιτρέψει την έκδοση ενός ευρωομολόγου. Δυστυχώς η ελληνική κυβέρνηση, ξεκάθαρα γερμανόφιλη, δεν συντάχθηκε με την Ιταλία και με την Ισπανία – θεωρώντας πως τα συμφέροντα της δεν είναι τα ίδια με των δύο αυτών χωρών. Έχουμε την άποψη όμως ότι, θα το πληρώσουμε ακριβά – αφού οι Γερμανοί αγαπούν την προδοσία, αλλά ποτέ τους προδότες.

Εκτόξευση του χρέους στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου μέσα στο ευρώ

Θεόδωρος Κατσανέβας

Ένα τεράστιο ψέμα που διαδίδεται ευρύτατα τελευταία είναι η υπόθεση ότι, χώρες όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία,η Ιταλία,η Κύπρος έχουν βγει απο τα μνημόνια και πορεύονται ικανοποιητικά. Στην πραγματικότητα και οι χώρες αυτές σέρνονται οικονομικά και το δημόσιο χρέος τους διπλασιάστηκε ή και τριπλασιάστηκε τα πέντε τελευταία χρόνια μέσα στην ευρωζώνη.Συγκεκριμένα, μεταξύ 2008 και 2015 το δημόσιο χρέος εκτοξεύτηκε ως ακολούθως στις κάτωθι χώρες : 

Οι Γερμανοί μεθοδεύουν την κλοπή της χώρας μας

Οι Γερμανοί βρήκαν και νέα φάμπρικα για να κλέψουν τις χώρες του νότου και ειδικότερα την καταχρεωμένη Ελλάδα, επιβαρύνοντας το ισοζύγιο πληρωμών της και αδιαφορώντας για τις προσπάθειες που καταβάλλει η χώρα μας για να αντιμετωπίσει τις υπέρογκες δανειακές της υποχρεώσεις. Επέβαλλαν στις Βρυξέλλες να εκδώσει οδηγία για την επιβολή βαρύτατης φορολογία στους κατόχους παλαιών αυτοκινήτων, ώστε να προωθηθεί η αγορά νέων που θα εισαχθούν κυρίως από τη χώρα δυνάστη της Ευρώπης. Ως δικαιολογία, οι Βρυξέλλες και η εδώ υποτακτική κυβέρνηση, προβάλλουν την ανάγκη να προστατευθεί το κλίμα από τους ρύπους που εκπέμπουν τα παλιά αυτοκίνητα, αναδεικνύοντας έτσι και την απάτη που συντελείται με την καλλιέργεια φοβίας για τους δήθεν κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.

FT: Η πικρή αλήθεια για τη Γερμανία και το ευρώ

Η χρυσή ευκαιρία για επενδύσεις που έχει ανάγκη η Ευρώπη και γιατί το Βερολίνο… δεν θα την αδράξει. Τι δεν είπαν οι πολιτικοί στους γερμανούς ψηφοφόρους και γιατί δεν αρκεί η ΕΚΤ για να αλλάξει πορεία η Ευρ. Ενωση.

Philip Stephens

Financial Times

Την περασμένη εβδομάδα ευρωπαίοι πολιτικοί συγκεντρώθηκαν στις ακτές της λίμνης Κόμο για το φόρουμ Ambrosetti. Ακουσα τρία πράγματα. Η κάμψη στην οικονομία της ευρωζώνης δείχνει ως πρελούδιο ύφεσης. Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ θα λειτουργήσει ως ζωτικής σημασίας, αλλά ανεπαρκές διορθωτικό μέτρο. Και η Γερμανία θα περιμένει μέχρι να είναι πολύ αργά πριν προσφέρει μετρήσιμη δημοσιονομική τόνωση. Το Brexit είναι δευτερεύον θέμα, παρ’ όλα αυτά ανεπιθύμητο δεδομένων των σύννεφων πάνω από την οικονομία.

Έτοιμη να τινάξει στον αέρα την Ευρωζώνη η Ιταλία!

Στην ΕΕ δεν σήμανε συναγερμός, ούτε για το πολύ υψηλό έλλειμμα της Ιταλίας, που υπερβαίνει το αντίστοιχο της Ελλάδας, όταν κρίθηκε απαραίτητη η είσοδός της στο ΔΝΤ, αλλά ούτε και για την στασιμότητα της οικονομίας της, που τροφοδοτεί υψηλή ανεργία και συνεχή αύξηση του χρέους της, ως ποσοστό στο ΑΕΠ. Αντιθέτως, ανέβηκε στο κόκκινο το θερμόμετρο του πανικού, με την είδηση ότι η Ιταλία ετοιμάζει ένα παράλληλο σύστημα πληρωμής, το Mini-BOT. Η ιταλική κυβέρνηση έσπευσε να υποβαθμίσει τη σημασία του, υποστηρίζοντας απλώς, και χωρίς άλλες επεξηγήσεις, ότι πρόκειται για μεθόδευση, που θα επιτρέψει την ταχύτερη πληρωμή του χρέους της. Το Mini-BOT, προοίμιο της εξόδου από το ευρώ;

Το πείραμα του ευρώ

Η τελική έκβαση του πειράματος είναι ανοιχτή, επειδή δεν είναι σαφές εάν θα μπορέσουν να συμφωνήσουν διακυβερνητικά όλα τα κράτη μεταξύ τους, ακόμη μία φορά. Εάν όχι, τότε οι επιλογές τους παραμένουν οι ίδιες: η έξοδος από το ευρώ ή η πολιτική ένωση της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα πάντως είναι η μοναδική χώρα που έχει εγκλωβιστεί στο ευρώ, στο χρέος και στα μνημόνια, ενώ συμμετέχει μόνο τυπικά στην Ευρωζώνη, όπως περίπου το Πουέρτο Ρίκο στις Η.Π.Α. – μετά την προδοσία του PSI και τη δολοφονία της τελευταίας ελπίδας των Πολιτών της από τη σημερινή κυβέρνηση. Επομένως θα πρέπει να βιαστεί να βρει δικές της λύσεις, προτού ξεσπάσει η επόμενη κρίση – η οποία δεν θα αργήσει για πολύ ακόμη.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΕΥΡΩ

Του Χασάπη Πέτρου 

Είναι εσφαλμένη η εντύπωση ότι το ευρώ είναι ένα και ότι έχει την ίδια αξία σε όλη την Ευρωζώνη. Υπάρχουν πολλά ευρώ, γερμανικό, γαλλικό, ιταλικό, ελληνικό κλπ. Άλλα υπερτιμημένα και άλλα υποτιμημένα. Η ονομαστική αξία είναι μεν η ίδια και αυτό μας ξεγελάει, αλλά η «πραγματική» διαφορετική. 

Η «πραγματική» αξία του ευρώ, σε κάθε κράτος της Ευρωζώνης, είναι στην ουσία συνάρτηση της ανταγωνιστικότητας της αντίστοιχης εθνικής οικονομίας. Όταν για παράδειγμα, το ίδιο πράγμα το αγοράζεις 1 € από το ένα κράτος και 2 € από το άλλο, προφανώς θα το αγοράσεις από το πρώτο. Έτσι όμως, η οικονομία του δεύτερου κράτους, που δεν καταφέρνει να είναι ανταγωνιστική, θα γίνει ακόμα χειρότερη και μοιραία θα οδηγηθεί στη χρεοκοπία έστω, και αν έχει ως νόμισμα το ευρώ. Και μετά μάλιστα δεν θα μπορεί να βρει και τα απαιτούμενα ευρώ, γιατί εξαρτάται από την ΕΚΤ.

Economist: Η ευρωζώνη επιστρέφει στα πρόθυρα της ύφεσης

«Η ευρωζώνη επιστρέφει στα πρόθυρα της ύφεσης, γεγονός που δεν πρέπει να μας εκπλήσσει και μετά από δύο δεκαετίες χαμηλής απόδοσης. Πολύ γρήγορα το #euroboom μετατράπηκε #eurogloom και τα στοιχεία για το ΑΕΠ που επίκεινται προς δημοσίευση αργότερα αυτόν το μήνα θα επιβεβαιώσουν ότι κατά τους τελευταίους τρεις μήνες του 2018 η οικονομία της Ιταλίας συρρικνώθηκε για το δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο καλύπτοντας έτσι τις τεχνικές προϋποθέσεις της ύφεσης.

«Η Γερμανία φαίνεται πως έχει αποφύγει -παρά τρίχα- την ύφεση και η ευρωζώνη που διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο του 1999 μπορεί να περάσει την επέτειό της στα πρόθυρα μιας άλλης κάμψης», εκτιμά το βρετανικό περιοδικό Economist.