Είναι το Ισραήλ φιλελεύθερη δημοκρατία δυτικού τύπου;

Το Ισραήλ αυτοπαρουσιάζεται συστηματικά ως «η μόνη δημοκρατία στη Μέση Ανατολή», με την υποσημείωση – ρητή ή υπόρρητη – ότι πρόκειται για μια φιλελεύθερη δημοκρατία δυτικού τύπου. Είναι όμως έτσι; Η απάντηση προϋποθέτει μια στοιχειώδη διάκριση: Άλλο η ύπαρξη εκλογών και κοινοβουλευτικών θεσμών και άλλο η φιλελεύθερη δημοκρατία δυτικού τύπου, η οποία θεμελιώνεται στην ισοπολιτεία, την καθολικότητα των δικαιωμάτων, τον συνταγματισμό, το κράτος δικαίου και τον αποτελεσματικό περιορισμό της κρατικής εξουσίας.

 

Ήδη η διεθνής συγκριτική αποτίμηση δεν επιβεβαιώνει τον ισραηλινό αυτοχαρακτηρισμό. Ενδεικτικά, διότι με τις διεθνείς κατατάξεις εν γένει δε γίνεται δουλειά σε αυτά τα θέματα για προφανείς πολιτικούς λόγους, το ερευνητικό πρόγραμμα V-Dem, στην έκθεση του 2026, κατατάσσει το Ισραήλ στις «εκλογικές δημοκρατίες» και όχι στις «φιλελεύθερες δημοκρατίες», κατηγορία από την οποία εξέπεσε το 2023.