Μονόδρομος για την Ελλάδα να ανασχέσει τον τουρκικό ηγεμονισμό στην Ανατολική Μεσόγειο

SLPRESS IMAGE 

Η διεθνής πολιτική εισέρχεται σε μια νέα και εξαιρετικά ασταθή περίοδο. Μέχρι πρόσφατα, όταν μιλούσαμε για την ανάδυση ενός πολυπολικού κόσμου, φανταζόμασταν συνήθως ένα σχετικά περιορισμένο και “ολιγαρχικό” σύστημα. Δηλαδή, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Ρωσία, την Ινδία και ίσως ορισμένες ακόμη μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες θα διαπραγματεύονταν μεταξύ τους τη νέα κατανομή της παγκόσμιας ισχύος. Σήμερα, όμως, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι το υπό διαμόρφωση σύστημα είναι πολύ πιο κατακερματισμένο, πληθωριστικό και χαοτικό.

 

Η άκρως αποτυχημένη, σε επίπεδο υψηλής στρατηγικής, αμερικανική επίθεση εναντίον του Ιράν λειτούργησε ως καταλύτης αυτής της εξέλιξης, καταδεικνύοντας τη δυσκολία τους να μετατρέψουν την επιχειρησιακή υπεροχή σε μακροχρόνιο πολιτικό αποτέλεσμα. Κυρίως, όμως, αποκάλυψε τα όρια της δυνατότητας της αμερικανικής πολεμικής μηχανής να διεξάγει επί μακρόν έναν πόλεμο υψηλής κατανάλωσης πυρομαχικών υψηλής τεχνολογίας, χωρίς να διακινδυνεύει την απομείωση των αποθεμάτων τους, χωρίς τη δυνατότητα έγκαιρης αναπλήρωσης. Τα μαθήματα για την Ελλάδα είναι πολλά. 

 

Αρχιπελαγική Άμυνα: Από τις μεγάλες πλατφόρμες στον “Πόλεμο Ψηφιδωτού”

 ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ 

Η μάχη είναι ένα οικοσύστημα που μιμείται το ανθρώπινο ανοσοποιητικό στην συνεργασία πολλών συστημάτων. Από την Πλατφόρμα στο ΒιοΤεχνολογικό Πολυπλέγμα και από εκεί προς μια Νέα Φιλοσοφία Αρχιπελαγικής Κυριαρχίας. Ο γράφων επανειλημμένως έχει υποστηρίξει την άποψη ότι η ανάλυση και η απόκτηση μαχητικών ικανοτήτων είναι ένα πεδίο που απαιτεί δυναμική διεπιστημονική προσέγγιση.

 

Οι τελευταίες εξελίξεις στον χώρο της τέχνης, της επιστήμης και της τεχνολογίας του πολέμου ενισχύουν έντονα αυτήν την άποψη. Στις ΗΠΑ όπου αναπτύσσονται πολλές από τις νέες επιχειρησιακές αντιλήψεις, μία εκ των οποίων είναι ο περιβόητος “Πόλεμος Ψηφιδωτού” (Mosaic Warfare), εξετάζεται η συγγένεια του μοντέλου αυτού με το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτή η αντίληψη μπορεί να εφαρμοστεί και στην εξαιρετικά απαιτητική Άμυνα Αρχιπελάγους, το οποίο είναι ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα την Ελλάδα.

 

Συνιστά απειλή για την Ελλάδα η τριμερής συμμαχία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν;

 EPA/A. HUSSAIN 

Στις 7 Αυγούστου 2026, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Μέκκα τη λεγόμενη “Mecca Joint Defence Agreement”, μια συμφωνία η οποία προβλέπει ότι «ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων».

 

Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Ταγίπ Ερντογάν, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο Σεχμπάζ Σαρίφ, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε βαθιά αποσταθεροποίηση και η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει αυξημένες απειλές κατά κρίσιμων υποδομών της. Οι τρεις πλευρές επιμένουν ότι το νέο σχήμα έχει αμυντικό χαρακτήρα και δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.

 

Η μοίρα των ωκεανών θα κριθεί στο Αιγαίο

 ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΕΝ/STR 

Σε προηγούμενο άρθρο στο SLpress είχαμε εξετάσει τη γεωιστορική δυναμική που διαμόρφωσε το Δίκαιο της Θάλασσας μέχρι σήμερα και πώς αυτό είναι ένα δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο μέγεθος, το οποίο συνεχίζει να αλλάζει ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις και τις μεταλλάξεις της στρατιωτικής ισχύος, ιδιαίτερα τη μονομαχία μεταξύ χερσαία εδραζόμενων συστημάτων προβολής ισχύος προς τη θάλασσα Ναυτικού “Βαθέων Κυανών Υδάτων” (Deep Blue Water Navy), βασισμένο σε εμβληματικά  μεγάλα πολεμικά πλοία.

 

Η κρυφή οντολογία της γεωπολιτικής – Ο “άλλος” ως εχθρός

Οι περισσότερες αναλύσεις της διεθνούς πολιτικής ξεκινούν από την ισχύ. Εξετάζουν τους στρατούς, τις οικονομίες, τις τεχνολογίες, τις συμμαχίες, τους φυσικούς πόρους και τα γεωγραφικά δεδομένα. Όλοι αυτοί είναι ασφαλώς κρίσιμοι παράγοντες.

 

Ωστόσο, σπανίως τίθεται ένα βαθύτερο ερώτημα. Το γιατί διαφορετικοί πολιτισμοί αντιλαμβάνονται την ισχύ με τόσο διαφορετικό τρόπο; Γιατί ορισμένες κοινωνίες τείνουν να βλέπουν τον “Άλλον” πρωτίστως ως δυνητικό εχθρό ή ως αντικείμενο ελέγχου, ενώ άλλες αναζητούν διαφορετικές μορφές ειρηνικής συνύπαρξης ή έστω “λελογισμένης” ανταγωνιστικότητας και αντιπαλότητας;

Γρίβας στο Newsbreak: «Η Τουρκία έχει πείσει ΗΠΑ και Ευρώπη»

«Συνταγή καταστροφής» η «γεωπολιτική του καλού παιδιού» από την πλευρά της Ελλάδας

 

Σε μια συνολική αποτίμηση των γεωπολιτικών ισορροπιών με φόντο την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα προχώρησε ο καθηγητής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, Κώστας Γρίβας, μιλώντας στο Newsbreak. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία πέτυχε μια σημαντική διπλωματική και επικοινωνιακή αναβάθμιση, καταφέρνοντας να «πουλήσει» τον εαυτό της τόσο στο ευρωπαϊκό όσο και στο αμερικανικό μπλοκ ως μια ανασταλτική αλλά και απαραίτητη περιφερειακή δύναμη.

 

Το Υπαρξιακό Ζήτημα της Ελλάδας στην Παγκόσμια Γυμνή Μετάβαση και ο Ριζοσπαστικός Ρεαλισμός

Στις  "Αντιθέσεις" μια μεγάλη συζήτηση για τα κοινωνικοπολιτικά και οικονομικά χαρακτηριστικά στον αιώνα της τεχνολογικής επανάστασης και των μεγάλων γεωστρατηγικών ανακατανομών με επίκεντρο την Ελλάδα και τον Ελληνισμό που χάνονται, την Ελλάδα και τον Ελληνισμό που θα πρέπει όχι απλά να θέλουμε, αλλά που μέσα από διάλογο και αντιπαράθεση ιδεών να περιγραφεί.

Στο στούντιο των  "Αντιθέσεων",  ο συνδημιουργός του διαρκούς επιστημονικού, κοινωνικού και πολιτικού Συνεδρίου, για  " Το Υπαρξιακό Πρόβλημα  της χώρας  στην τροχιά του 21ου αιώνα" και διευθυντής  σύνταξης της εφημερίδας "Δρόμος της Αριστεράς" Ρούντι Ρινάλντι

«Πιο κοντά το παγκόσμιο ΚΡΑΧ, μετά από την ήττα των ΗΠΑ»-Αναστάσιος Λαυρέντζος

«Το παγκόσμιο κραχ έρχεται πιο κοντά αν επιβεβαιωθεί η γεωπολιτική υποβάθμιση των ΗΠΑ ,όπως αυτή καταγράφεται στην αντιπαράθεση με το Ιράν…Οι όροι της συμφωνίας που συζητούνται στην Ελβετία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ακόμη και ταπεινωτικοί για τις ΗΠΑ». Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος σε μία ανάλυση για όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή κι έχουν άμεσες και επικίνδυνες επιπτώσεις για την Ελλάδα.

Η ενδεχόμενη απόσυρση ή υποβάθμιση του ρόλου των ΗΠΑ, ενδέχεται να αποθρασύνει ακόμη περισσότερο την Τουρκία έναντι της Ελλάδας. Το πολιτικό σύστημα της οποίας δίνει την εντύπωση ότι δεν αντιλαμβάνεται όσα συμβαίνουν στην περιοχή μας, πανηγυρίζοντας για συμφωνίες που αποδεικνύονται ήδη εξαιρετικά ετεροβαρείς για τη χώρα.

 

Πως η Αμερική έχασε τον πόλεμο στο Ιράν-Κώστας Γρίβας στον Σπ.Σουρμελίδη

Η Αμερική έχασε τον πόλεμο με το Ιράν, με όποια έννοια και με ποια κριτήρια και αν το ορίσουμε. Και οι πλέον σκληροί οπαδοί της αμερικανικής υπεροχής, παραδέχονται ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν πέτυχε κανεναν απο τους στόχους τους.

 
Η συζήτηση του Σπύρου Σουρμελίδη στο Real Politics, με τον καθηγητή γεωπολιτικής Κώστα Γρίβα, αναδεικνύει όλες τις παραμέτρους της αμερικανο-ιρανικής σύγκρουσης. Μια σύγκρουσης  που πρόσθεσε νέα δεδομένα και καινούργια γνώση για τους πολέμους στην σημερινή εποχή. Για τις πεπερασμένες τελικώς δυνατότητες  της αμερικανικής πολεμικής μηχανής, αλλά και για τον αλαζονικό τρόπο με τον οποίο αμερικανοί και ισραηλινοί, προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το Ιράν.

 

Παγκόσμια Γεωπολιτική και Στρατιωτική "επανάσταση" Η Ελλάδα ενώπιον γεωπ αφανισμού ή αναγέννησης ;

Στις "Αντιθέσεις" , συζητάμε για το πως έξω από τις συνήθεις αφηγήσεις, είμαστε μέσα σε μια ιδιόμορφη γεωπολιτική και στρατιωτική "επανάσταση",  ενός  άμορφου  και μη σχηματοποιημένου δυνάμει πολυπολικού  συστήματος .
 
Στο στούντιο των «Αντιθέσεων» ο Κωνσταντίνος Γρίβας , Καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Οπλικών Τεχνολογιών, διευθυντής του Τομέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέμου στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης  το µάθηµα της «Διεθνούς Γεωγραφίας και Συστηµικής Γεωπολιτικής Ανάλυσης των Σύγχρονων Οπλικών Τεχνολογιών» και  «Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή» στο Τµήµα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Αθηνών.

Η διπλωματική ακροβασία του Βανς στη Μέση Ανατολή

Η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Ιράν βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή.Το πρόβλημα δεν περιορίζεται απλώς στην αποκλιμάκωση μιας νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή· αφορά τη διατήρηση της αμερικανικής επιρροής σε μια περιοχή που μετασχηματίζεται ραγδαία σε πολυκεντρικό γεωπολιτικό περιβάλλον.

 

Η ανάδειξη του J. D. Vance ως επικεφαλής παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν υποδηλώνει στροφή προς στρατηγική περιορισμένης εμπλοκής (strategic restraint), όπου η επιλεκτική παρέμβαση, η διατήρηση αποτρεπτικής ισχύος και η λειτουργική ευελιξία συνδυάζονται για τη διαχείριση κινδύνου και την ισορροπία σε πραγματικό χρόνο. Ο στόχος δεν είναι η απόλυτη κυριαρχία, αλλά η αποφυγή στρατιωτικών συγκρούσεων και η διατήρηση στρατηγικής σταθερότητας.

 

Ο Τραμπ κινδυνεύει να πέσει στον λάκκο που έσκαψε για το Ιράν

Προ τεσσάρων εβδομάδων ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιλέγει να προβεί στην προσβολή του Ιράν, αναμένοντας προφανώς με τις θεαματικές αεροπορικές επιδρομές και τα πυραυλικά πλήγματα, μία ταχύτατη και καθαρή νίκη. Όμως καταλήγει να εμπλακεί με ένα καθεστώς που εμφανίζεται κατά πολύ περισσότερο ικανό να αντέχει και να αντεπιτίθεται μάλλον αποτελεσματικότερα από το αναμενόμενο.

 

Ήδη υπάρχουν αρκετοί νεκροί, κατά κύριο λόγο άμαχοι, σε πείσμα των χειρουργικών πληγμάτων ακριβείας και τα Στενά το Ορμούζ καταλήγουν να αποκλεισθούν, προκαλώντας το μεγαλύτερο τραύμα στην ομαλή ροή των εξαγωγών ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο, όταν ινδικά και κινεζικά έμφορτα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να πλέουν ανενόχλητα.

 

Ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή και το μέλλον του εμπορικού διαδρόμου IMEC

Η γεωπολιτική αναδιαμορφώνει σε πραγματικό χρόνο και δραστικά τις εμπορικές οδούς του κόσμου. Η διευρυνόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση μετά τα πλήγματα ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, με στόχο στρατηγικές υποδομές, έχουν φέρει τη Μέση Ανατολή σε μία από τις πιο ασταθείς φάσεις των τελευταίων δεκαετιών. Αυτό δεν είναι πλέον μια περιφερειακή κρίση με τη συμβατική έννοια. 

 

Είναι ένα συστημικό σοκ για μια διασυνδεδεμένη παγκόσμια οικονομία με αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας, στο θαλάσσιο εμπόριο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Μέσα σε λίγες ημέρες από την κλιμάκωση, οι τιμές του Brent αυξήθηκαν κατά περίπου 50%, αγγίζοντας προσωρινά τα 119 δολάρια ανά βαρέλι και αντανακλώντας τους άμεσους φόβους διαταραχής της προσφοράς στον Κόλπο. Η άνοδος δεν οφειλόταν σε πραγματικές ελλείψεις, αλλά στην αίσθηση της απειλής.

 

Η "Θεολογία" της Ισχύος-Η Γεωπολιτική του Χάους σε Μέση Ανατολή & Δυτική Ασία, με παγκ. προεκτάσεις

Στις "Αντιθέσεις" , μια μεγάλη συζήτηση για την "γυμνή ισχύ"και την "γυμνή μετάβαση",  σε ένα νέο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον με παγκόσμιες επιπτώσεις και την άβυσσο του πολεμικού σπιράλ σε Μέση και Δυτική Ανατολή από την μετωπική σύγκρουση που προχώρησαν ΗΠΑ- Ισραήλ έναντι του Ιράν .

Ανοίγουμε για πρώτη φορά μια μεγάλη συζήτηση για την " Θεολογία της Ισχύος" και κατά πόσο αυτή  αποτελεί όντως το αόρατο κομμάτι της αμερικανικής γεωστρατηγικής, κατεδαφίζοντας διεθνείς κανόνες και ότι έχει απομείνει στη λειτουργία του διεθνούς δικαίου και των διεθνών σχέσεων…  

Πώς οι ΗΠΑ έκαναν το Ιράν περιφερειακή δύναμη

EPA/SEPAHNEWS HANDOUT -- MANDATORY CREDIT--

BEST QUALITY AVAILABLE -- HANDOUT EDITORIAL

USE ONLY/NO SALES 

Παρά τη δεδομένη στήριξή της στο Ισραήλ, η Ουάσινγκτον είχε αποφύγει να εμπλακεί σε έναν γενικευμένο πόλεμο με το Ιράν, ουσιαστικά θεωρώντας to μία εχθρική μεν, περιφερειακή δύναμη δε. Και όπως αποδεικνύεται σήμερα, δεν είχε άδικο. Παρά τα πολλά και μεγάλα πλήγματα που έχει υποστεί παραμένει ικανό να ανταποδίδει.

 

Στην πρώτη θητεία του ο Τραμπ, αν και είχε δολοφονήσει με πύραυλο από drone τον χαρισματικό στρατηγό των Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σολεϊμανί, είχε αποφύγει έναν ανοιχτό πόλεμο με το Ιράν, παραβλέποντας τα ιρανικά πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στο Ιράκ που ακολούθησαν ως αντίποινα για την εξόντωση του Σολεϊμανί.

 

Οι ευρύτερες γεωπολιτικές- γεωοικονομικές επιπτώσεις ανάφλεξης σε Μέση και Δυτική Ανατολή

Στις "Αντιθέσεις" μία μεγάλη συζήτηση για το πεδίο της επικίνδυνης κλιμάκωσης στη Μέση και Δυτική Ανατολή, με τον πόλεμο των ΗΠΑ- Ισραήλ έναντι του Ιράν και τις ευρύτερες γεωπολιτικές- γεωοικονομικές  επιπτώσεις παγκόσμιων διαστάσεων, σε ένα κόσμο που μεταβάλλεται κυνικά και ριζικά σε υπαρξιακή πλέον βάση .

    Οι εξελίξεις στο πεδίο της αναμέτρησης , οι προεκτάσεις και επιδράσεις τους στο κόσμο και η "γυμνή μετάβαση" σε ένα κόσμο παρατεταμένης αβεβαιότητας στην άβυσσο του πολέμου

   

Πως οι ΗΠΑ μετατρέπονται από μποξέρ σε street fighter!

Το ουσιαστικότερο ερώτημα που τίθεται δεν είναι απλώς αν οι ΗΠΑ επιδίωξαν να σταματήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Είναι αν αυτό ήταν πράγματι ο κεντρικός και αποκλειστικός στόχος τους. Η επίθεση και η αποδόμηση της διπλωματίας μοιάζει ως η αρχή ενός νέου αμερικανικού δόγματος εφαρμογής στρατιωτικής ισχύος, που παραπέμπει σε street fighter.

 

Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη όταν εκδηλώθηκε η αμερικανική-ισραηλινή επίθεση. Δεν είχε καταστεί σαφές ότι η διπλωματική οδός είχε εξαντληθεί, ούτε ότι το Ιράν δεν θα μπορούσε, υπό πίεση και ανταλλάγματα, να αποδεχθεί ένα αυστηρό καθεστώς επιτήρησης και περιορισμών. Εάν πράγματι η οριστική και αμετάκλητη παύση του πυρηνικού προγράμματος ήταν το ζητούμενο, τότε θα ανέμενε κανείς μια διαφορετική στρατηγική κι όχι συμπεριφορά street fighter.

 

Μάζης: «Ναι» στις έρευνες αλλά προσοχή στις παγίδες συνδιαχείρισης

«Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την περιοχή ως ένα ενιαίο ενεργειακό πεδίο και όχι ως άθροισμα εθνικών κυριαρχιών», επισήμανε

 

Ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, σε μια εκτενή παρέμβασή του, τοποθετήθηκε για τη στρατηγική ενεργειακής αξιοποίησης της χώρας, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για το τέλος της πολυετούς κωλυσιεργίας, ενώ παράλληλα προειδοποίησε για τους κινδύνους που κρύβει η «ανάγνωση» της αμερικανικής εμπλοκής και η τρέχουσα διπλωματική γραμμή έναντι της Άγκυρας.

 

Είναι διέξοδος για την Ευρώπη η συνεργασία με μεσαίες δυνάμεις της Ευρασίας;

Στο νέο, αδιαμόρφωτο ακόμη, διεθνές σύστημα, πολλές χώρες μεσαίων μεγεθών, από τη μία απελευθερώνονται από προηγούμενες δεσμεύσεις και μπορούν να κινηθούν πιο ευέλικτα και προς πολλές κατευθύνσεις, ισορροπώντας ανάμεσα στους μεγαλύτερους δρώντες, ενώ από την άλλη, οφείλουν να κάνουν κάτι τέτοιο, ακριβώς για να μην εγκλωβιστούν μέσα σε σφαίρες επιρροής των μεγαλύτερων γειτόνων τους.

 

Σε προηγούμενα άρθρα στο SLpress, είχα αναφερθεί στη συνειδητή από πλευράς των ΗΠΑ “θραυσματοποίηση” του σημερινού διεθνούς συστήματος, έτσι ώστε να προωθηθεί μια δυναμική αποσυσπείρωσης της Ευρασίας και να απομακρυνθεί το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας Multi Power, η οποία θα προκύψει από τη συσπείρωση των μεγάλων ευρασιατικών Δυνάμεων, με ενοποιητικό στοιχείο την από κοινού αντιμετώπιση των ΗΠΑ και της Ευρωατλαντικής Δύσης. Στο πλαίσιο αυτής της λογικής, οι Ηνωμένες Πολιτείες “οφείλουν” να υπονομεύσουν την ενότητα του ευρωατλαντικού κόσμου, να απομακρυνθούν “λελογισμένα” από τη Μεγάλη Σκακιέρα της Ευρασίας και να προωθήσουν ένα νεοβεστφαλιανό πολυπολικό σύστημα σε αυτήν.

 

Μάζης: «Γεωπολιτικό θέατρο» στην Άγκυρα

Οι παγίδες πίσω από τα χαμόγελα και το «ξέπλυμα» της Τουρκίας

 

Με αιχμηρό λόγο και διάθεση αποδόμησης του επικοινωνιακού σκηνικού, ο ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής του ΕΚΠΑ, Ιωάννης Μάζης, ανάλυσε στη «Ναυτεμπορική» τα αποτελέσματα του 6ου Συμβουλίου Ανώτατης Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Το κεντρικό του συμπέρασμα είναι σαφές: Η εθνική στρατηγική δεν κρίνεται από τις φωτογραφίες, αλλά από τις πράξεις – ή, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, από το τι κάνουν «τα χέρια και όχι τα χείλη».