Η γεωπολιτική της αφαίμαξης- Βασίλης Λύκος

Γράφει ο

Δρ ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΥΚΟΣ

Ο κυνικός αλγόριθμος του Τραμπ: Πώς το ρωσικό ντίζελ και το πετρέλαιο της Βενεζουέλας «πληρώνουν» τις αμερικανικές κάλπες εις βάρος της Ευρώπης

 

Στους διαδρόμους της παγκόσμιας ενεργειακής διπλωματίας, οι διακηρυγμένες αρχές και οι γεωπολιτικές συμμαχίες διατηρούνται ακριβώς όσο χρειάζεται μέχρι να εκτιναχθεί η τιμή της αντλίας στο τοπικό πρατήριο. Καθώς οι κρίσιμες ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές (midterms) πλησιάζουν, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεδιπλώνει έναν από τους πιο ανατρεπτικούς και κυνικούς ελιγμούς της σύγχρονης ιστορίας: ξαναγράφει τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου, επιστρατεύοντας φθηνό ρωσικό ντίζελ και το βαρύ πετρέλαιο της Βενεζουέλας για να συγκρατήσει τις εγχώριες τιμές, μετακυλίοντας το βαρύ οικονομικό τίμημα στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

 

Το μύθος του σχιστόλιθου και το αδιέξοδο των $6,28

 

Για χρόνια, η αμερικανική παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου (shale oil) προβαλλόταν ως το απόλυτο όπλο ενεργειακής ανεξαρτησίας. Ωστόσο, η σκληρή πραγματικότητα της διύλισης αποκάλυψε τα όριά της. Τα αμερικανικά κοιτάσματα παράγουν εξαιρετικά ελαφρύ αργό πετρέλαιο (light sweet crude), το οποίο αδυνατεί να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες της αγοράς σε βαρέα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ κίνησης και θέρμανσης.

 

Όταν η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ άγγιξε το ιστορικό υψηλό των $6,28 ανά γαλόνι —σημειώνοντας εκρηκτική αύξηση 68% λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή— το κόστος μεταφορών απείλησε να εκτροχιάσει την εφοδιαστική αλυσίδα. Στις κρίσιμες αγροτικές και βιομηχανικές πολιτείες της Μεσοδυτικής Αμερικής, η οργή των ψηφοφόρων απείλησε άμεσα τη νομοθετική πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών. Η λύση έπρεπε να δοθεί άμεσα, ανεξαρτήτως του γεωπολιτικού κόστους.

 

[ Ρωσικό Ντίζελ (Φθηνό) ] ───► [ Αμερικανική Αγορά ] ───► Συμπίεση Τιμών / Midterms

                                                                 │

[ Αργό Βενεζουέλας ]     ───► [ Αμερικανικά Διυλιστήρια ] ──────┘

                                           │

                                           ▼

                              [ Εξαγωγή στην Ευρώπη ] ───► Υψηλό Margin / Επιδοτήσεις

 

Η στροφή σε Μόσχα και το Καράκας

 

Μπροστά στον εκλογικό κίνδυνο, ο Λευκός Οίκος προχώρησε σε μια θεαματική κυβίστηση. Ο Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστική συμφωνία με το Κρεμλίνο για την άμεση προμήθεια εκατοντάδων χιλιάδων τόνων φθηνού ρωσικού ντίζελ, χαλαρώνοντας στην πράξη τις αυστηρές κυρώσεις που η ίδια η Ουάσινγκτον είχε επιβάλει.

 

Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ ξεκλείδωσαν τις ροές του βαρέος αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. Τα εξειδικευμένα διυλιστήρια στον Κόλπο του Μεξικού, σχεδιασμένα ειδικά για την επεξεργασία βαρέων υδρογονανθράκων, απορροφούν τη λατινοαμερικανική πρώτη ύλη, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη εγχώρια επάρκεια.

 

Η Ευρώπη στο ρόλο του «χρηματοδότη»

 

Το πλέον αιχμηρό σκέλος αυτού του ενεργειακού σχεδιασμού αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ διαχειρίζονται τα πλεονάσματα. Προκειμένου να διατηρηθούν οι αμερικανικές τιμές χαμηλά, η Ουάσινγκτον διοχετεύει τα επεξεργασμένα καύσιμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση σε τιμές κορυφής.

 

Εγκλωβισμένη στους αυστηρούς αυτοπεριορισμούς της και αντιμέτωπη με οξεία ενεργειακή ένδεια, η Ευρώπη μετατρέπεται στον ιδανικό αγοραστή. Τα τεράστια περιθώρια κέρδους (margins) που εισπράττουν οι αμερικανικοί κολοσσοί από τις εξαγωγές στην ευρωπαϊκή ήπειρο επιδοτούν ουσιαστικά το φθηνό καύσιμο του Αμερικανού καταναλωτή.

 

Οι συνέπειες για τη γηραιά Ήπειρο είναι δομικές:

• Βιομηχανική Αποδυνάμωση: Το υψηλό κόστος ντίζελ εκτινάσσει το λειτουργικό κόστος των ευρωπαϊκών εργοστασίων, καθιστώντας τα μη ανταγωνιστικά.
• Πληθωριστική Πίεση: Η επιβάρυνση των μεταφορών διαχέεται σε όλη την αλυσίδα αξίας, συντηρώντας τον ακριβό πληθωρισμό.
• Μεταφορά Πλούτου: Η Ευρώπη καλύπτει ουσιαστικά το δημοσιονομικό και πολιτικό κόστος της αμερικανικής προεκλογικής εκστρατείας.

Ο λογαριασμός που μένει πίσω

 

Στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ απέδειξε για άλλη μια φορά ότι για την Ουάσινγκτον δεν υπάρχουν μόνιμοι σύμμαχοι, παρά μόνο πιεστικές κάλπες. Αγοράζοντας φθηνά από τους γεωπολιτικούς του αντιπάλους και μοσχοπουλώντας στους ιστορικούς του εταίρους, ο Αμερικανός Πρόεδρος κατάφερε να μετατρέψει μια παγκόσμια κρίση στο απόλυτο προεκλογικό του εργαλείο.

 

Όταν όμως σβήσουν τα φώτα των midterms και καταμετρηθούν οι ψήφοι, η Αμερική θα έχει εξασφαλίσει μια πρόσκαιρη πολιτική ανάσα. Η Ευρώπη, αντίθετα, θα μείνει μόνη της με την πικρή αλήθεια: ότι σε αυτή την ενεργειακή παρτίδα, δεν θα είναι συνδαιτημόνας ως παίκτης στο «τραπέζι», αλλά μάλλον θα σερβιριστεί ως το γεύμα.

 

*Δρ. Βασίλης Λύκος

 

Political Analyst 

Biologist – PhD in Risk Assesment & Integrated Environmental Management

 

MSc in Integrated Coastal Zone Management 

University of Crete 

 

Regional Councilor of the Region of Central Greece 

Regional Unit of Euboea 

 

Πηγή : https://www.militaire.gr