Στον έναν πόλο, τα κέρδη των εισηγμένων πάνε από ρεκόρ σε ρεκόρ, στον άλλο πόλο οι μισθοί και το ποσοστό φτώχειας έχουν από τις χειρότερες επιδόσεις πανευρωπαϊκά ● Δύο «κόσμοι» και στο σύνολο των επιχειρήσεων
Από τη μια, θρίαμβοι επί θριάμβων. Από την άλλη, καθήλωση σε ευρωπαϊκά χαμηλά επίπεδα. Από τη μια, ο δείκτης της Eurostat για την κερδοφορία των επιχειρήσεων στο σύνολο της οικονομίας, τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου για 48 μεγάλες επιχειρήσεις εισηγμένες στο ελληνικό χρηματιστήριο, αλλά και η εξέλιξη της κερδοφορίας και της διανομής μερισμάτων την τελευταία τριετία, που διηγούνται ένα απόλυτο success story κερδοφορίας. Από την άλλη, τα δεδομένα για τους μισθούς και τα ποσοστά φτώχειας, που κατατάσσουν την Ελλάδα στην προτελευταία θέση στην Ευρώπη.
Δύο «κόσμοι» μαζί, αφού είναι οι δύο πόλοι της οικονομίας, αλλά και σε αντίθεση και σε αποκλίνουσες πορείες. Ομως τα οικονομικο-κοινωνικά ρήγματα δεν περιορίζονται σε αυτό. Εμφανίζονται επίσης στο ίδιο το μοντέλο ανάπτυξης με τη μορφή μιας οξείας αντίφασης μεταξύ της αύξησης της κερδοφορίας και της δημιουργίας ισχυρών «εθνικών πρωταθλητών», από τη μια, και της μεγάλης υστέρησης θεμελιωδών μεγεθών της οικονομίας όπως η παραγωγικότητα, το πάγιο κεφάλαιο και το ισοζύγιο πληρωμών.
Με θεμέλιο την οικονομία, εμφανίζεται μια κοινωνικο-οικονομική πραγματικότητα με πολλαπλά ρήγματα και «ταχύτητες», πολύ μακριά από το κυβερνητικό success story.
Τα κέρδη
Τα δεδομένα για την κερδοφορία του ελληνικού επιχειρηματικού τομέα είναι πράγματι εντυπωσιακά. Το πιο εντυπωσιακό ίσως στοιχείο είναι ότι ο δείκτης που χρησιμοποιεί η Eurostat* για τα κέρδη στο σύνολο της οικονομίας, αναδεικνύει την Ελλάδα στην πρώτη θέση της Ευρώπης για τα έτη 2024, 2925 και 2026 (το τελευταίο με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν).
Συγκεκριμένα, με έτος αναφοράς το 2020 (2020 = 100) ο δείκτης κερδών στο σύνολο της οικονομίας προβλέπεται ότι το 2026 θα ανέλθει σε 166,4, που σημαίνει μια αύξηση της κερδοφορίας κατά 66,4% στην τριετία 2024-2026. Δεύτερη –και σε απόσταση– εμφανίζεται η Κροατία με δείκτη 149 και τρίτη η Ιρλανδία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι επιχειρήσεις κερδοφορούν. Ακόμα και στις εισηγμένες οι διαφορές στα ποσοστά κέρδους είναι μεγάλες και αυτό φαίνεται στις ίδιες τις εισηγμένες. Οπου μια πρώτη ταχύτητα, μια first class εταιρειών, μονοπωλεί το 90% της κεφαλαιοποίησης και το 85% των κερδών του συνόλου των εισηγμένων.
Πρόκειται για εντυπωσιακή συγκέντρωση στην επιχειρηματική ελίτ των εισηγμένων, που δείχνει τον βαθμό συγκέντρωσης της ισχύος και των κερδών. Μια ένδειξη της φρενίτιδας κερδών είναι επίσης ότι αυτή η ολιγάριθμη first class «τραβάει» το σύνολο της κερδοφορίας της οικονομίας στα υψηλότερα ευρωπαϊκά επίπεδα!
Ο άλλος πόλος
Στον αντίποδα, οι μισθοί και οι δείκτες κοινωνικής δυσανεξίας διηγούνται μια ιστορία καθήλωσης και κοινωνικής ευαλωτότητας. Συγκεκριμένα, τα στοιχεία της Eurostat είναι συγκλονιστικά:
Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα είναι 27,5% έναντι 20,9% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και αποτελεί το δεύτερο υψηλότερο της Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία.
Στο ποσοστό κινδύνου φτώχειας η Ελλάδα με 19,6% έχει την 4η υψηλότερη επίδοση στην Ε.Ε.
Ωστόσο, ο πρώτος δείκτης είναι πιο αντιπροσωπευτικός καθώς περιλαμβάνει και τον κίνδυνο υλικής στέρησης και μειωμένης πρόσβασης σε θεμελιώδεις ανάγκες.
Η κατάσταση είναι ομοίως απογοητευτική και στους μισθούς. Στην Ελλάδα ο μέσος ετήσιος μισθός ήταν το 2024 (όπου είναι πλήρως διαθέσιμη η πλήρως συγκρίσιμη σειρά δεδομένων της Eurostat) 18.000 ευρώ, έναντι 39.800 ευρώ του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Δηλαδή ο ελληνικός μέσος ετήσιος μισθός είναι μόλις περίπου 45% του μέσου της Ε.Ε.
Με αυτή την επίδοση, η Ελλάδα είχε τον δεύτερο χαμηλότερο μέσο ετήσιο μισθό στην Ε.Ε., πάνω μόνο από τη Βουλγαρία.
Οι πολύ χαμηλοί μισθοί σε ευρώ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έχουν επίσης πολύ χαμηλότερη αγοραστική δύναμη: σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης ήταν την ίδια χρονιά 20% χαμηλότερα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στον ονομαστικό μέσο ετήσιο full-time μισθό, η Ελλάδα ήταν το 2024 είναι 26η από τις 27 χώρες της Ε.Ε., δηλαδή προτελευταία, ξανά πάνω μόνο από τη Βουλγαρία…
Τα άλλα «ρήγματα»
Μιλήσαμε όμως και για άλλα ρήγματα. Πρώτα απ’ όλα εντός του μοντέλου ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας που έχει εγκαθιδρυθεί την περίοδο 2021 – 2026. Αυτό φαίνεται σε τρεις θεμελιώδεις δείκτες:
Το Ισοζύγιο Πληρωμών, όπου το έλλειμμα διατηρείται σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα και μάλιστα το 2026 θα αυξηθεί σε σχέση με το 2025, σε 7% του ΑΕΠ ή και περισσότερο.
Την παραγωγικότητα της εργασίας**, όπου η Ελλάδα βρίσκεται το 2025 στο 54,6, με μέσο ευρωπαϊκό όρο 100. Μάλιστα η πρόοδος σε σχέση με το 2020 (52,5) είναι απελπιστικά αργή, προδιαγράφοντας μια πορεία πολλών δεκαετιών για να προσεγγίσουμε το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο.
֟ Το πάγιο κεφάλαιο, δηλαδή τον παραγωγικό κορμό της οικονομίας.
֟ Τέλος, ένα ακόμα μεγάλο «ρήγμα» εντοπίζεται μέσα στον ευρύτερο επιχειρηματικό τομέα, όπου μια νοητή «κόκκινη» γραμμή διαχωρίζει τις εύρωστες επιχειρήσεις γενικά, αυτές δηλαδή που επιβιώνουν με σχετική άνεση, και τη θάλασσα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δίνουν διαρκώς τον αγώνα της επιβίωσης, χωρίς ρευστότητα και αποκλεισμένες από την τραπεζική χρηματοδότηση. Εκεί ελλοχεύει επίσης και ένα αφανές κοινωνικό ρήγμα, καθώς αυτές αντιπροσωπεύουν πολύ μεγάλο μέρος της συνολικής απασχόλησης – που σε μια δύσκολη συγκυρία μπορεί να μετατραπεί σε μαζική ανεργία.
* Από τη σειρά APNDK της AMECO / DG ECFIN, 3/6/2026. Ο Δείκτης είναι: «Net returns on net capital stock: total economy», 2026, με βάση 2020 =100.
* * Δείκτης ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας σε PPS.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου