Πώς ο Ερντογάν ανοίγει τον δρόμο για τρίτη προεδρική θητεία

 EPA/ALESSANDRO DI MEO 

Η πολιτική δυναμική στην Τουρκία εισέρχεται σε φάση επιταχυνόμενης αναδιάταξης, όπου η κοινοβουλευτική αριθμητική αποκτά στρατηγική σημασία. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο Ερντογάν, ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί και το Εθνικιστικό κόμμα Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) που συνεχίζει να λειτουργεί ως βασικός πυλώνας της κυβερνητικής συμμαχίας.

 

Το διακύβευμα είναι σαφές: Η δημιουργία των πολιτικών και κοινοβουλευτικών προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν στον Ερντογάν να είναι εκ νέου υποψήφιος, παρά το συνταγματικό όριο των δύο θητειών. Θεσμικό “παράθυρο” είναι το Άρθρο 116. Στο ισχύον προεδρικό σύστημα, το όριο των δύο θητειών παρακάμπτεται μόνο υπό μία προϋπόθεση: Η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση/Türkiye Büyük Millet Meclisi να αποφασίσει πρόωρες εκλογές με πλειοψηφία 3/5 (360 βουλευτές από τους 600).

 

Σε αυτή την περίπτωση, ο εν ενεργεία Πρόεδρος μπορεί να είναι εκ νέου υποψήφιος. Η πρόκληση, συνεπώς, δεν είναι νομική, αλλά καθαρά αριθμητική και πολιτική. Σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους, το 2026 καταγράφονται ήδη συγκεκριμένες κινήσεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Επί παραδείγματι, ο Hasan Ufuk Çakır, βουλευτής Μερσίνης, παραιτήθηκε από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα-Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) και ανακοίνωσε την προσχώρησή του στο κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης-AKP (Ιανουάριος 2026), επικαλούμενος «διαβούλευση με τους πολίτες».

 

Στο Ντιγιαρμπακίρ, περίπου 100 στελέχη που αποχώρησαν από το CHP και το Yeniden Refah Partisi (YRP) του υιού Ερμπακάν και εντάχθηκαν στο AKP σε δημόσια τελετή (Μάιος 2026). Τα γεγονότα αυτά δεν συνιστούν ακόμη μαζική κοινοβουλευτική μετατόπιση, αλλά αποτυπώνουν: Την τάση αποσυσπείρωσης της αντιπολίτευσης, την ενίσχυση της ελκτικής δύναμης του κυβερνητικού μπλοκ και την προετοιμασία εδάφους για ευρύτερες μετακινήσεις.

 

 

Παράλληλα, η ένταση στο πολιτικό σύστημα κλιμακώνεται. Το 2026 σημειώθηκαν ακόμη και επεισόδια σωματικών συγκρούσεων μεταξύ βουλευτών του AKP και του CHP, κατά την ορκωμοσία νέων υπουργών! Η εικόνα αυτή δείχνει βαθιά πόλωση, αποδυνάμωση κοινοβουλευτικών κανόνων και μετατόπιση από την πολιτική αντιπαράθεση σε μία συγκρουσιακή σύγκρουση ισχύος. Σε τέτοιες συνθήκες, οι μετακινήσεις βουλευτών καθίστανται πιο πιθανές, καθώς ενισχύεται η λογική των “στρατοπέδων εξουσίας”.

 

Από τη ρευστότητα, στα 3/5

 

Με βάση τα παραπάνω, διαμορφώνεται ένα σαφές στρατηγικό μοτίβο: Η σταδιακή αποδυνάμωση της αντιπολίτευσης μέσω αποχωρήσεων, η ενίσχυση του AKP με στοχευμένες προσχωρήσεις, σε συνδυασμό με την σταθερή στήριξη από το MHP του Μπαχτσελί, με αποτέλεσμα την προοπτική δημιουργίας της κρίσιμης μάζας των 360 βουλευτών. Η επίτευξη των 3/5 δεν θα προκύψει από κάποια εκλογική νίκη, αλλά από ενδιάμεσες κοινοβουλευτικές ζυμώσεις.

 

Εφόσον η τάση αυτή συνεχιστεί, το σενάριο που διαμορφώνεται είναι το εξής: Συγκρότηση της πλειοψηφίας των 3/5 στην Εθνοσυνέλευση και απόφαση για πρόωρες εκλογές, με χρονικό ορίζοντα το φθινόπωρο του 2027. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, η πρωτοβουλία δεν θα εμφανιστεί ως προσωπική επιλογή του Ερντογάν, αλλά ως θεσμική απαίτηση της Βουλής – στοιχείο κρίσιμο για τη νομιμοποίηση της διαδικασίας.

 

Ο Μπαχτσελί παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας, καθώς εγγυάται τη συνοχή της κυβερνητικής συμμαχίας, νομιμοποιεί πολιτικά την παράταση της εξουσίας και λειτουργεί ως καταλύτης στη συγκέντρωση των 3/5. Χωρίς το MHP, το εγχείρημα καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο. Με αυτό, γίνεται εφικτό – όχι όμως και δεδομένο.

 

Συμπερασματικά: Η Τουρκία δεν οδηγείται απλώς σε εκλογές, αλλά οδηγείται πρώτα σε μια προσεκτικά δομημένη κοινοβουλευτική αναδιάταξη. Οι μεμονωμένες προσχωρήσεις, οι τοπικές μαζικές εντάξεις και η αυξανόμενη πόλωση δεν είναι αποσπασματικά φαινόμενα. Στον αντίποδα, συνθέτουν ένα ενιαίο πολιτικό σχέδιο: Τη συγκρότηση της αναγκαίας πλειοψηφίας για ενεργοποίηση του άρθρου 116 και τη δημιουργία των όρων για μια νέα υποψηφιότητα του Ερντογάν.

 

Εάν η τάση αυτή αποκτήσει δυναμική, τότε οι πρόωρες εκλογές του 2027 (αντί για το 2028) δεν θα αποτελούν απλώς έναν ακόμη εκλογικό κύκλο, αλλά την κορύφωση μιας στρατηγικής παράτασης της εξουσίας, μέσω κοινοβουλευτικών εργαλείων.

 

 

ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Πηγή : https://slpress.gr