Πως βλέπει η Κίνα τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή

Με τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο να εισέρχονται στον δεύτερο μήνα και παρά την εκεχειρία, η πλειοψηφία των στρατηγικών αναλυτών προβληματίζεται με την στάση του Πεκίνου, αν και ορισμένοι αναγνωρίζουν έναν “ψυχρό οικονομικό και γεωπολιτικό πραγματισμό”. Επιδεικνύοντας τις γνωστές αντοχές της στις αιφνίδιες ανόδους των τιμών του αργού πετρελαίου, προκαλεί τους αναλυτές που τονίζουν πάντως τις ανησυχίες των Κινέζων για έναν πόλεμο διαρκείας, που θα πλήξει τις επενδύσεις τους στις υποδομές της περιοχής.

 

Οπωσδήποτε η κινεζική συμμετοχή εκτείνεται πέραν της φαινομενικής σιωπής και παρά τους στενούς δεσμούς του με την Τεχεράνη, η Κίνα εισάγει από άλλες χώρες της περιοχής τριπλάσιες ποσότητες αργού πετρελαίου σε σχέση με τις ιρανικές και ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών της με την Σαουδική Αραβία αποδεικνύεται δέκα φορές μεγαλύτερος σε σχέση με τον ανάλογο με το Ιράν. 

 

Οι αναλυτές στην κινεζική πολιτική παρακολουθούν με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξελίξεις και αν και μερικοί δέχονται την δυσαρέσκειά της για τα επιχειρήματα που αφορούν τα πυρηνικά του Ιράν, άλλοι διαβλέπουν απόπειρες αρπαγής των ιρανικών αποθεμάτων αργού πετρελαίου από τις ΗΠΑ. Παρομοιάζουν την επιχείρηση ανάλογη με την αντίστοιχη της Βενεζουέλας του Ιανουαρίου του 2026, ενώ μερικοί υποστηρίζουν πως συνιστά μία απεγνωσμένη κίνηση του Αμερικανού προέδρου να στρέψει την προσοχή και το ενδιαφέρον μακριά από τα εσωτερικά προβλήματα της χώρας του. 

 

Κίνα: Η “Ψυχολογία του Παίκτη”

 

Η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο αντιμετωπίζεται στον δημόσιο λόγο της Κίνας με την μορφή μίας “Αμερικανο-ισραηλινής συμμαχίας” που για μία φορά ακόμα αποδεικνύει την “ανελέητη ωμότητα του νόμου της ζούγκλας”. Ο ειδικός στις αμερικανικές σχέσεις και στις ανάλογες της ζώνης του Ειρηνικού, στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Μελετών της Σαγκάης, καθηγητής Huang Jing, ορίζει την “απερίσκεπτη” επίθεση στο Ιράν προϊόν της “νοοτροπίας ενός παίκτη”, με τον πρόεδρο Τραμπ να πιστεύει εσφαλμένα πως πρόκειται για μία “τελική συμφωνία για τα πάντα”.

 

Ο καθηγητής τονίζει βασικά προβλήματα διοικητικής μέριμνας και επιμελητείας, δραματική ανεπάρκεια δυνάμεων, έλλειψη υποστήριξης από το ΝΑΤΟ και απουσία εναλλακτικών σχεδίων ενδεχόμενων αναγκών. Ο Huang Jing τείνει να εκτιμά πως η επίθεση πυροδοτείται από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu, που εκμεταλλεύεται την υπερβολική αίσθηση εμπιστοσύνης και αυτοπεποίθησης του προέδρου Τραμπ, μετά την ακαριαία επιχείρηση στην Βενεζουέλα και την θεαματική σύλληψη του Maduro. Η επιτυχία απομακρύνει τις φοβίες για ενδεχόμενη “οικονομική κατάρρευση” και “πολιτική αναταραχή” στο εσωτερικό των ΗΠΑ, αλλά και τις ανησυχίες του Λευκού Οίκου για την εξέλιξη των ενδιάμεσων εκλογών. 

 

Ο Huang Jing τονίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αποτυγχάνει να σημειώσει “τις οποιεσδήποτε ουσιαστικές επιτυχίες” από την εποχή που αναλαμβάνει τα ηνία της προεδρίας. Αναφέρεται σε “τεράστιους δομικούς κινδύνους” που πηγάζουν από την ταχύτατη αύξηση της κεφαλαιοποίησης των αποκαλούμενων “Επτά Υπέροχων” (ALHABET, AMAZON, APPLE, META, MICROSOFT, NVIDIA, TESLA), η οποία πλέον αθροιστικά υπερβαίνει ολόκληρη την οικονομική παραγωγή της ΕΕ. Επιπλέον οι συγκεκριμένοι όμιλοι αντιπροσωπεύουν το 32,8% του δείκτη S&P, με συνέπεια να φέρουν και την μεγαλύτερη ευθύνη για την μετεωρική άνοδο του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.

 

Σημειώνει πως υπάρχει “σοβαρή αποσύνδεση” μεταξύ των δημοσίων επενδύσεων και των αναμενόμενων εσόδων από την βιομηχανία της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), αλλά και συρρίκνωση του βιομηχανικού κλάδου με απώλεια 108.000 θέσεων εργασίας το 2025. Εκδηλώνεται επίσης ανικανότητα στην τιθάσευση του πληθωρισμού, οργή για τις ενέργειες της ICE του Υπουργείου Εσωτερικών, σοβαρή δυσχέρεια στην εφαρμογή των δασμών και συνεχιζόμενη πίεση για τους φακέλους της υπόθεσης Epstein.

 

Οι συγκεκριμένοι παράγοντες ωθούν τον Huang Jing να σκεφθεί πως η επίθεση στο Ιράν πηγάζει από μία απεγνωσμένη κίνηση του Τραμπ να διευρύνει την υποστήριξή του, από την στιγμή που η απογοήτευση στο εσωτερικό της χώρας αυξάνεται πριν από την διεξαγωγή των ενδιάμεσων εκλογών και δεν επιθυμεί με κανένα τρόπο να ηττηθεί. 

 

Ο Διχασμένος Οίκος

 

Ένα καίριο ζήτημα που θέτουν οι Κινέζοι αναλυτές εστιάζεται στην πόλωση που προκαλεί ο πόλεμος στην αμερικανική κοινωνία και σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του γνωστού τηλεοπτικού δικτύου CNN, σχεδόν το 59% των Αμερικανών δεν ευνοούν τον πόλεμο. Οι Δημοκρατικοί καταγγέλλουν τους βομβαρδισμούς ως “επιλογή πολέμου” μετά την επιβεβαίωση του Πενταγώνου σε κεκλεισμένων των θυρών ενημερώσεις ότι ενώ το Ιράν αντιπροσωπεύει μία “άμεση απειλή”, δεν υπάρχει καμία πληροφορία, ούτε κάποια δεδομένα για ενδεχόμενη επίθεσή του στην αμερικανική πρωτεύουσα. Ο θυμός οξύνεται μετά και από μία έρευνα των ενόπλων δυνάμεων που επιβεβαιώνει πως πλήττονται εσφαλμένα σημεία, όπως το δημοτικό σχολείο Tayyebeh στις28 Φεβρουαρίου με συνέπεια τον θάνατο 175 μαθητριών (αν και ο Αμερικανός πρόεδρος αρχικά το αρνείται).

 

Οι Κινέζοι αναλυτές, συμπεριλαμβανομένου και του Huang Jing, παρατηρούν πως ο συγκεκριμμένος διχασμός δημιουργεί σοβαρότατες πολιτικές προκλήσεις για την κυβέρνηση Τραμπ από την στιγμή που σε αντίθεση με τους πολέμους στο Αφγανιστάν το 2001 και στο Ιράκ το 2003, δεν ζητείται η έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων για τις επιχειρήσεις στο Ιράν και δεν επιχειρείται η υποστήριξη της κοινής γνώμης μέσω επικοινωνιακών εκστρατειών.

 

Πολλοί υποστηρικτές του κινήματος MAGA που επικροτούν την πολιτική της αποχής από παρεμβάσεις και εμπλοκές του Τραμπ στο εξωτερικό, εμφανίζονται αντίθετοι με την απόφασή του να επιτεθεί στο Ιράν. Ο Huang Jing εκτιμά ότι οι εναπομείναντες υποστηρικτές του ανήκουν στο πανίσχυρο εβραϊκό λόμπι, στην αμυντική βιομηχανία και στους ολιγάρχες της ενέργειας, που διαβλέπουν σημαντικά υλικά οφέλη από την σύγκρουση. Πάντως ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο επιφέρει τραυματικά πλήγματα στην αμερικανική ήπια ισχύ, όπως και στην αξιοπιστία, ειδικά στο Ομάν, που μεσολαβεί στις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, υποστηρίζοντας πως επιτυγχάνει “ουσιαστική πρόοδο” στις διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα πριν εκδηλωθεί η επίθεση. 

 

Στην ανάλυσή της για τις ενημερώσεις επί των διαπραγματεύσεων, η Ένωση Ελέγχου Όπλων (Arms Control Association) παρατηρεί πως ενώ το Ιράν διαφωνεί με τους “μαξιμαλιστικούς όρους” της άλλης πλευράς, επιδεικνύει “ευελιξία”, την οποία δεν κατανοούν οι μάλλον “απροετοίμαστοι” Αμερικανοί διαπραγματευτές. Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές στην Κίνα, οι ΗΠΑ, περισσότερο βλάπτουν τον εαυτό τους, παρά τον ωφελούν, από την στιγμή που αναδύονται με τα χαρακτηριστικά ενός “ταραχοποιού” στην περιοχή. 

 

Μία Πτώση με Συνεχείς Τραυματισμούς

 

Οι Κινέζοι αναλυτές εκτιμούν ότι παρά την εξόντωση της ανώτατης ηγεσίας του, η καθεστωτική μεταβολή στο Ιράν απαιτεί πολύ ευρύτερη στρατιωτική εμπλοκή σε σχέση με τις αεροπορικές επιδρομές.  Το καθεστώς αψηφά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, λόγω της μακράς προπαρασκευής του για έναν πόλεμο και αντιδρά, όπως υποστηρίζεται “αντισυμβατικά”. Πλήττει συμμάχους των Αμερικανών στην περιοχή, όπως τα Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέϊτ, το Μπαχρέϊν ή την Σαουδική Αραβία, όπου εστιάζει σε θέσεις προσωπικού των ΗΠΑ και στις προσβάσεις στις βάσεις τους. 

 

Επιπλέον τα οπλικά συστήματα της Τεχεράνης τραυματίζουν το αμερικανικό αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, το κεντρικό σύστημα ραντάρ των πυραύλων αεράμυνας THAAD στο Μπαχρέϊν και τον μεγάλο σταθμό ραντάρ στην βάση Sultan στην Σαουδική Αραβία. Επίσης υφίστανται πλήγματα κομβικοί στόχοι σε ναυτικές βάσεις και σταθμούς ραντάρ του αμερικανικού 5ου στόλου. 

 

Οι Κινέζοι αναλυτές παρατηρούν με προσοχή Αμερικανούς στρατιωτικούς ειδήμονες, όπως τον απόστρατο αντισυνταγματάρχη Daniel Davis, που προειδοποιεί πως τα 90 εκατομμύρια των Ιρανών που κατοικούν σε μία χώρα τέσσερις φορές μεγαλύτερη σε έκταση με το Ιράκ, δεν πρόκειται “να παραδοθούν αμαχητί”. Τα “αποκεντρωμένα” αντίποινα της Τεχεράνης, η έλλειψη σημαντικών εσωτερικών αναταραχών και οι ταχείς διπλωματικές της κινήσεις, σημειώνονται για να τονίσουν τις αποτυχίες του Λευκού Οίκου. 

 

Ο επιλεκτικός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σχεδόν το 25% του παγκόσμιου όγκου του αργού πετρελαίου κρίνεται στρατηγικά, με τον Huang Jing και άλλους Κινέζους αναλυτές να προβλέπουν σοβαρή οικονομική αναταραχή λόγω κυρίως της αιφνίδιας ανόδου των τιμών. Οι πληθωριστικές πιέσεις στις ΗΠΑ θα ενταθούν, ενώ άλλοι παραγωγοί ενέργειας και ειδικά η Ρωσία, με ημερήσια κέρδη από τις πωλήσεις της τάξης των $590 εκατομμυρίων τον Μάρτιο, αποκομίζει μεγάλα οφέλη. 

 

Επιπλέον η επίλυση του προβλήματος στα Στενά του Ορμούζ απαιτεί από τους Αμερικανούς να εισέλθουν στα Στενά, δεδομένο που αποτελεί μία περίπλοκη εξέλιξη, από την στιγμή που θέτει τα αμερικανικά σκάφη σε άμεσο κίνδυνο προσβολής από την παράκτια άμυνα του Ιράν, αλλά εάν δεν το πράξουν, η διεθνείς οικονομική θα επιδεινωθεί. Πολλοί επισημαίνουν μία αντίξοη κατάσταση που εκτυλίσσεται στις χώρες του Περσικού Κόλπου, αλλά αν και υποστηρίζεται ότι η Τεχεράνη δεν έχει την δυνατότητα να “ακρωτηριάσει” τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καταστρέφει τον κλάδο τουρισμού στο Dubai, περιορίζει δραστικά τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας και πλήττει τις μονάδες αφαλάτωσης των Εμιράτων.

 

Ένας ενδεχόμενος αποκλεισμός και της Ερυθράς Θάλασσας από τους Houthis της Υεμένης, αλλά και οι επιθέσεις της Hezbollah στο Ισραήλ, τείνουν να μετατρέψουν ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο και την περίμετρό του σε ένα μεγάλο “πεδίο μαχών”. Οι αναδράσεις του πολέμου εκτείνονται πέραν των ορίων της περιοχής και δεν αφορούν μόνον την κρίση ενέργειας, αλλά και μία ανάλογη διατροφική από την στιγμή που πολλές χώρες στην νοτιοανατολική Ασία, όπως το Πακιστάν ή η Κεϋλάνη, εξαρτώνται από την Τεχεράνη σε πρώτες ύλες, όπως η ουρία και η αμμωνία για την παραγωγή λιπασμάτων. 

 

Αρκετοί αναλογίζονται πως η δολοφονία του Khamenei, του πνευματικού ηγέτη της κοινότητας των Σιϊτών έχει σοβαρές πιθανότητες να υποδαυλίσει και θρησκευτικές συγκρούσεις. Κατά τους Κινέζους αναλυτές πάντως, το καλύτερο στοίχημα του Ιράν εστιάζεται στο να πράξει ακριβώς ό,τι δεν αντέχει ο Λευκός Οίκος, σύροντας τους Αμερικανούς σε έναν πόλεμο διαρκείας και εξάντλησης. Ήδη απορρίπτει τις πρώτες διαπραγματεύσεις παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις του Τραμπ και σε πείσμα του γεγονότος για τις διχασμένες απόψεις για τον νικητή του πολέμου, πολλοί αντιμετωπίζουν τις συγκρούσεις με την μορφή μίας “παρατεταμένης ένοπλης αντιπαράθεσης”.

 

Επιπλέον με την έναρξη ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων, οι Ιρανοί προβάλλουν μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, με μία νέα έναρξη συγκρούσεων να τους επιτρέπει να υπολογίσουν την απαιτούμενη διάρκεια έως την εξάντληση των οπλικών συστημάτων, οπότε πιθανότατα θα ανακοινωθεί η λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων με την διακήρυξη μίας περιφανούς νίκης και από τις δύο πλευρές.

 

Σύμφωνα με το πρώην σύμβουλο επί αμυντικών θεμάτων του Donald Trump, Stephen Bryen, το Ιράν διατηρεί διπλάσια παραγωγική δυναμικότητα οπλικών συστημάτων σε σχέση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με κόστος που κυμαίνεται από το 10% έως 15% του αντίστοιχου των αντιπάλων του, δεδομένα οπωσδήποτε γνωστά στους Κινέζους αναλυτές.  Οι συγκεκριμμένοι προσέχουν ιδιαίτερα τις επισημάνσεις του, από την στιγμή που διατελεί κατά το παρελθόν ανώτατος αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας, διευθυντής επιτελείου της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, επίτροπος επί των σχέσεων Ασφαλείας ΗΠΑ-Κίνας όπως και ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της Υπηρεσίας Ασφαλείας Αμυντικής Τεχνολογίας.

 

Αν και η Τεχεράνη υποφέρει περισσότερο σε όρους απωλειών, οικονομικών πληγμάτων και ανάλωση πυρομαχικών, οι αναλυτές προσέχουν το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος δαπανά “περισσότερα από $1 δισεκατομμύριο ανά ημέρα” και σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο η πρώτη εβδομάδα των συγκρούσεων κοστίζει $11,3 δισεκατομμύρια, ποσόν που οπωσδήποτε τετραπλασιάζεται για το σύνολο του μηνός Μαρτίου.

 

Χρήσιμα Μαθήματα

 

Οι Κινέζοι αναλυτές αντιλαμβάνονται ότι οι συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο προσφέρουν πολύτιμα μαθήματα για το Πεκίνο, αλλά και για άλλους αναφορικά με τον τρόπο διεξαγωγής ενός σύγχρονου πολέμου. Ένα πρώτο αφορά την εκτενή αξιοποίηση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) για τον εντοπισμό δικτύων παρακολούθησης, την ανάλυση οπτικοακουστικού υλικού και την υποστήριξη σε θέματα λήψης αποφάσεων.

 

Ένα δεύτερο εστιάζεται στην μετατόπιση από το βαρύ πυροβολικό σε μικρά και έξυπνα πυρομαχικά, με τρίτο την έμφαση που δίδεται στον πραγματισμό. Οι Κινέζοι αναλυτές παρατηρούν επίσης την έλλειψη ειδικών πλαισίων οχημάτων με δυνατότητα για την κίνηση εκτός δρόμου που κατέχει η χώρα τους, αλλά και η Ρωσία, όπως και την σχεδόν απόλυτη εξάρτηση από την μεταφορά συσκευασμένου ηλεκτρονικού εξοπλισμού με οχήματα περισυλλογής για συναρμολόγηση και ανάπτυξη των συστημάτων επί του πεδίου. Το τελευταίο μειονέκτημα αποδεικνύεται πως οδηγεί σε “χωρίς προηγούμενο απώλειες”, όταν οι Ιρανοί καταστρέφουν έναν σταθμό ραντάρ AN/FPS-132 και δύο ανάλογους AN/TPY-2.

 

Ένα τέταρτο μάθημα αφορά τους “πολέμους που ωθούνται από ηθικά κίνητρα”, με αξιοποίηση διαδικτυακών επαφών και μικρής διάρκειας οπτικοακουστικού υλικού σε έναν “πόλεμο επικοινωνίας”, που θεωρούνται εξίσου αποτελεσματικά με τα όπλα. Μάλιστα το κινεζικό μέσον των ενόπλων δυνάμεων Military Bugle, παραθέτει πέντε βασικά μαθήματα από τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο. Περιλαμβάνει  τον “εσωτερικό εχθρό”, που περιγράφεται με την ιδιότητα της “πλέον θανάσιμης απειλής”, την “τυφλή εμπιστοσύνη στην ειρήνη”, που αποτελεί τον “χειρότερο λανθασμένο υπολογισμό”, την “υπεροχή ισχύος πυρός”, που συνιστά την “πλέον ωμή πραγματικότητα”, την “ψευδαίσθηση της νίκης”, που αποδεικνύεται το “πλέον ανελέητο παράδοξο” και την “αυτοπεποίθηση λόγω αυτάρκειας”, που στοιχειοθετεί την “απόλυτη αίσθηση εμπιστοσύνης “.

 

Αν και με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο πρόκειται να προκύψουν ατέρμονες διάλογοι και συζητήσεις περί νικητών και ηττημένων, ο κόσμος ήδη αντιμετωπίζει μία τεράστια ανθρωπιστική κρίση με 3,2 εκατομμύρια ανθρώπους σύμφωνα με το ΟΗΕ, να εκτοπίζονται προσωρινά στο εσωτερικό του Ιράν, με την κατάσταση να επιδεινώνεται λόγω της κλιμάκωσης των συγκρούσεων. Αν και οι δύο πλευρές έχουν την πολυτέλεια νίκης, η μία εναντίον της άλλης, η μοναδική για τον “νικητή” πρόκειται να αποδειχθεί 

 

 

ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

 

 

Πηγή : https://slpress.gr