Σκηνικό γενικευμένης ανησυχίας και πανικού διαμορφώνεται στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος, καθώς οι traders που δραστηριοποιούνται στο δολάριο των ΗΠΑ έχουν στήσει το ισχυρότερο πτωτικό στοίχημα των τελευταίων δεκαπέντε ετών.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές και εξαιρετικά ανησυχητικό: η εμπιστοσύνη στο αμερικανικό νόμισμα ως παγκόσμιο ασφαλές καταφύγιο κλονίζεται συθέμελα.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς και δημοσίευμα του Bloomberg, οι επενδυτές δεν τιμολογούν πλέον μια απλή, παροδική διόρθωση, αλλά ένα σενάριο παρατεταμένης και δομικής αποδυνάμωσης του αμερικανικού νομίσματος.
Πρόκειται για μια ποιοτική μετατόπιση, που αντανακλά φόβους πολύ βαθύτερους από τη συνήθη μεταβλητότητα.
Το κλίμα πανικού αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο γεγονός ότι το ασφάλιστρο στα βραχυπρόθεσμα options που αποφέρουν κέρδη από την πτώση του δολαρίου εκτινάχθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011.
Με απλά λόγια, οι επενδυτές πληρώνουν πλέον ακριβά για να προστατευθούν από ένα ενδεχόμενο σοκ βίαιης υποτίμησης του αμερικανικού νομίσματος.
Αυτή η συμπεριφορά δεν εμφανίζεται σε περιόδους μεμονωμένων αρνητικών ειδήσεων, αλλά σε φάσεις όπου η αγορά διαβλέπει συστηματική επιδείνωση των θεμελιωδών συνθηκών.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι οι πτωτικές προσδοκίες δεν περιορίζονται στους βραχυπρόθεσμους κερδοσκόπους.
Ο σκεπτικισμός απέναντι στο δολάριο διαχέεται και στους μακροπρόθεσμους επενδυτές, όπως αποτυπώνεται στη δομή των παραγώγων μεγάλης διάρκειας, όπου η ζήτηση για αντιστάθμιση κινδύνου αυξάνεται σταθερά.
Πολιτική αστάθεια: ο αδύναμος κρίκος των ΗΠΑ
Στον πυρήνα αυτής της μεταστροφής βρίσκεται η πολιτική αστάθεια στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τις ασυνεπείς αποφάσεις, τις εσωτερικές συγκρούσεις στο πολιτικό σύστημα και την αυξημένη πιθανότητα απότομων αλλαγών στην οικονομική πολιτική.
Το λεγόμενο «ασφάλιστρο πολιτικού κινδύνου» διευρύνεται, καθώς οι επενδυτές λαμβάνουν πλέον σοβαρά υπόψη το ενδεχόμενο οι εσωτερικές αντιφάσεις να πλήξουν άμεσα τη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, υπονομεύοντας τη διεθνή ελκυστικότητα του δολαρίου.
Παραδοσιακά, το δολάριο ενισχυόταν σε περιόδους κρίσης.
Όμως όταν η ίδια η πηγή της αβεβαιότητας προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ιστορικό αυτό πλεονέκτημα τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επενδυτές επιταχύνουν τη διαφοροποίηση των συναλλαγματικών τους θέσεων, αυξάνοντας την έκθεσή τους σε εναλλακτικά νομίσματα και στον χρυσό.
Η τάση αυτή μειώνει τη διαρθρωτική ζήτηση για το δολάριο και μεγεθύνει τον αντίκτυπο κάθε αρνητικής είδησης.
Η εικόνα επιβεβαιώνεται από την πορεία του δείκτη δολαρίου, ο οποίος καταγράφει τέταρτη συνεχόμενη πτωτική συνεδρίαση, με ημερήσια πτώση σχεδόν 1% και κίνηση πέριξ των 96 μονάδων.
Για την αγορά, το μήνυμα είναι σαφές: η αποδυνάμωση του δολαρίου παύει να είναι παροδική και μετατρέπεται σε κυρίαρχη τάση.
Δεν είναι αποδολαριοποίηση αλλά κατάρρευση εμπιστοσύνης στα fiat
Παρά το κυρίαρχο αφήγημα, αυτό που βιώνει σήμερα η παγκόσμια οικονομία δεν είναι «αποδολαριοποίηση», αλλά μια βαθιά, συστημική απώλεια εμπιστοσύνης στα νομίσματα fiat και στα κρατικά ομόλογα των ανεπτυγμένων οικονομιών ως αποθεματικά μέσα.
Αυτή η θεμελιώδης αμφισβήτηση της φερεγγυότητας των κρατικών εκδοτών χρέους είναι ο βασικός λόγος πίσω από την εκρηκτική άνοδο της ζήτησης για χρυσό, όπως τονίζει ο οικονομολόγος Daniel Lacalle.
Τα δεδομένα δεν δείχνουν μετατόπιση από το δολάριο σε κάποιο άλλο νόμισμα fiat.
Ο ρόλος του δολαρίου στο διεθνές νομισματικό σύστημα παραμένει ακέραιος.
Η πραγματική μετατόπιση είναι από το χρέος προς τον χρυσό.
Οι υποστηρικτές της Modern Monetary Theory (MMT) ισχυρίζονται ότι τα νομισματικά κυρίαρχα κράτη μπορούν να εκδίδουν απεριόριστο χρέος χωρίς κόστος.
Όμως, όπως προειδοποιεί ο Lacalle, η νομισματική κυριαρχία δεν είναι ούτε δεδομένη ούτε μόνιμη.
Οι κυβερνήσεις συναντούν τρία αδιαπέραστα όρια:
1. Οικονομικό όριο, όταν το χρέος οδηγεί σε στασιμότητα και πτώση παραγωγικότητας.
2. Δημοσιονομικό όριο, όταν το κόστος εξυπηρέτησης εκτοξεύεται παρά τη νομισματική χαλάρωση.
3. Πληθωριστικό όριο, όταν η απώλεια αγοραστικής δύναμης γίνεται επίμονη και διαβρωτική.
Όταν τα όρια αυτά ξεπεραστούν, η εμπιστοσύνη προς τους κρατικούς εκδότες χρέους καταρρέει.
Οι κεντρικές τράπεζες εγκαταλείπουν τα ομόλογα, όχι το δολάριο
Η σημαντικότερη τάση στα παγκόσμια αποθέματα δεν είναι η φυγή από το δολάριο, αλλά η μαζική στροφή από τα κρατικά ομόλογα προς τον χρυσό.
Σύμφωνα με Bloomberg και World Gold Council, οι κεντρικές τράπεζες διπλασίασαν τον ρυθμό αγορών, φτάνοντας περίπου τους 80 τόνους μηνιαίως.
Αναλυτές της JP Morgan επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος αυτών των ροών είναι αδιαφανές, μέσω κόμβων όπως η Ελβετία, ενισχύοντας την εικόνα μιας σιωπηλής φυγής από το σύστημα fiat.
Σημειωτέον, σύμφωνα με IMF COFER, το δολάριο διατηρεί μερίδιο 59,6% στα παγκόσμια αποθέματα.
Το ευρώ περιορίζεται στο 20,3%, ενώ γεν, στερλίνα και γουάν δεν απορροφούν κανένα «χαμένο» μερίδιο.
Η αύξηση αφορά τον χρυσό και τα λοιπά πραγματικά περιουσιακά στοιχεία.
Τα στοιχεία από BIS και SWIFT είναι αποκαλυπτικά: το δολάριο συμμετέχει στο 90% των συναλλαγών FX και στο 50% των παγκόσμιων πληρωμών.
Από την αποδολαριοποίηση στην de-fiat-οποίηση
Ο Daniel Lacalle μιλά για μια «de-fiat-οποίηση στο περιθώριο»: σταδιακή απομάκρυνση από όλα τα υπερχρεωμένα νομίσματα fiat προς περιουσιακά στοιχεία χωρίς αντισυμβαλλόμενο κίνδυνο.
Το δολάριο παραμένει το λιγότερο ατελές fiat νόμισμα. Δεν υπάρχει κλιμακώσιμη εναλλακτική χωρίς μεγαλύτερο ρίσκο.
Πάντως, όπως σημειώνει το Axios, «το εγχειρίδιο της Wall Street για το 2026 χρειάζεται ήδη ξαναγράψιμο».
Ο χρυσός ξεπέρασε τα 5.000 δολάρια, το ασήμι εκτινάχθηκε πάνω από τα 109 δολάρια, ενώ αυτό που παρατηρείται δεν είναι απλώς επενδυτική κίνηση, αλλά αποθησαύριση και ψήφος δυσπιστίας προς ολόκληρη τη χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική.
Η Wall Street το αποκαλεί «Debasement Trade».
Όμως αυτό ενδέχεται να οδηγήσει την ίδια… με την πλάτη στον τοίχο.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ προειδοποιεί για παγκόσμια φυγή από το δολάριο, ενώ η Ιαπωνία παλεύει με αποδόσεις JGB, πληθωρισμό και ένα γεν που απλώς τροφοδοτεί το πρόβλημα.
Και το ερώτημα που πλανάται πάνω από τις αγορές είναι πλέον αμείλικτο:
ποιος θα διασώσει τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες;
Chevalier Noir
Πηγή : https://www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου